د افغانستان اسلامي امارت د تقنیني اسنادو معلوماتي ديوان
د ریکارډونو په بارولو کې...
مهرباني وکړئ انتظار وکړئ پداسې حال کې چې موږ ستاسو غوښتل شوي معلومات راټولوو.
د عدلیې وزارت
مهرباني وکړئ انتظار وکړئ پداسې حال کې چې موږ ستاسو غوښتل شوي معلومات راټولوو.
د عدلیې وزارت
د عدلیې وزارت ته ښه راغلاست. زموږ ماموریت دا دی چې په ټولنه کې عدالت تضمین او د قانون حاکمیت وساتو.
د هوشنګ دوره، چې په اوستا کې یادونه شوې، د لومړي حاکم له خوا د عادلانه قوانینو په معرفي کولو سره د قانون او عدالت پیل نښه کوي.
د زردشت تعلیماتو د ښه فکر، ویونو او عملونو په پایله کې په بلخ کې لومړی کانګرس رامنځته شو، چې غړي یې د یوې مقدسه اور شاوخوا راټول شوي وو.
د شاه اشوک شورا د بودايي قوانینو اصلاح وکړ، چې د مهایانا لارې ته لاره هواره کړه، د عدم تحمل کچه یې راکمه کړه او قانوني چوکاټونه یې رامنځته کړل.
د شمالي هندوکش په سیمه کې د ډارماسینا او د قانون جوړونکو لکه اریاداسا ژوند کاوه، چې د مذهبي قانوني سیستمونو ته مرسته یې وکړه.
چیني سیاح یادونه کوي چې حاکمان او قضات د ژوندانه لپاره ځمکې لرلې، د جرمونو د څېړنې او سزا ورکولو لپاره محکمې یې درلودې.
قضات، چې د دادور په نوم یادیږي، لوړ حیثیت درلود، د ښه چلند او قانوني پوهې لپاره وګمارل شول، چې مشر قاضي یې د ښار دادور و.
د قاضي القضات او مفتي په څیر عنوانونه راڅرګند شول، چې د بلخ او خراسان په محکمو کې د حنفي اصولو وده وکړه.
قضاتو د عملي خپلواکۍ څخه خوند واخیست، چې د والیانو پر وړاندې یې هم احکامات الزامي وو، که څه هم غیر عربان به ډیرېدل نه و.
خلیفې په قضایي چارو کې مداخله کوله، د خراسان او عربو سیمو څخه قضات وګمارل، چې د امام ابو یوسف له خوا تورې رنګه جامې معرفي شوې.
د قضایي سیستم تفصیلات ناڅرګند دي، مګر د نورو اداري ویشونو سره یوځای موجود و.
یو ساختماني سیستم یې درلود چې دیوان اساس او اجرایوي ارګانونه پکې شامل وو، د عدالت د پلي کولو لپاره یې قوانین او عرفونه درلودل.
د دیوان مظالم په څیر محکمې شکایتونه رسیدګي کولې، چې قضات به د پاچا استازي وو، چې د زده کړیالو طبقو څخه به یې ټاکل کېده.
قضیې به په یوه مرحله کې حل کېدې، چې قضات به باوري او درناوي وړ وو، په دې کې حسین محمودی په څیر شخصیتونه شامل وو.
د غزنویانو د عملونو پیروي یې کوله، که څه هم د سلجوقیانو مداخله په قضایي چارو کې زیاته شوه.
د سلجوقیانو له خوا ډیره مداخله د قضایي خپلواکۍ په زیان تمامه شوه.
محکمې ته ییرګو ویل کېده، قضات ته ییرګوچي ویل کېده، چې د اسلامي مشرانو مرسته یې په احکامو کې درلوده.
تیمور قضاتو ته درناوی درلود مګر د خودسرې سزا ورکولو به یې کار اخيست، چې اشراف به یې معافول مګر نور به یې ناحقه اعدامول.
د ملاختیارالدین په څیر عالمونه د سلطان حسین بایقرا په وخت کې د قاضي القضات په توګه خدمت وکړ.
بابر د شیخ نورالدین خانې له خوا د فتاوی بابري امر وکړ.
شیرشاه د عدالت محکمو ته ځانګړې پاملرنه وکړه، چې خپل زوی او اتباع یې په مساوي توګه چلول.
د مذهبي او ملي قوانینو پابند و، چې محکمې او روحانیون به په ټولو سیمو کې درناوي کېدل.
ملا عبدالرحیم یې د قاضي القضات په توګه وګماره، چې د میرعدل په څیر رولونه یې د اسلامي عدالت د پلي کولو لپاره و.
د دارالعدالت په څیر محکمې موجودې وې، چې قاضي فیض الله خان یې د اصلي شخصیت په توګه و.
د شخصي توګه به یې لوی قضایي احکامات تاییدول، چې دوه اړخیزه قضایي او پولیسي سیستمونه یې درلودل.
د قاضي عبدالرحمن په څیر شخصیتونو سره یې محکمې نوي کړې، چې ۱۲ غړیزه شورا یې معرفي کړه.
د قضایي خپلواکۍ ملاتړ یې وکړ، چې د استینافونو لپاره یې د ۱۲ غړیزه اعلي محکمه تاسیس کړه.
ملا سعدالدین یې د قاضي القضات په توګه وګماره، چې د دارالعدالت په څیر محکمې یې درلودې.
فضل عمر مجددي د وزارت مشري وکړه، چې د لومړني، استیناف او بیاکتنې قضیو لپاره محکمې یې درلودې.
په ۱۹۲۱ کال کې یې د عدلیې وزارت تاسیس کړ، چې د تصحیح او تمیز په څیر محکمې یې درلودې، چې محمد ابراهیم خان یې مشري کوله.